قرآن پژوهی
1. نقد و بررسی ترجمه‌های مشهور معاصر بر اساس تجزیه به آحاد واژگان بر اساس هفت واژه از قرآن کریم

محمد شریفی؛ هوشنگ بیگی یارولی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.14644.1191

چکیده
  چکیده ترجمه، بازسازی یک کلام در زبان دیگر است، به طوری که تمام معانی و مقاصد صاحب کلام در زبان مقصد بازگو گردد. از این رو، متن ترجمه، آیینه تمام نمای متن اصلی است. مهم‌تریم مسأله در ترجمه، رعایت اصلی است که مترجم برای جایگزنی معادل واژه‌ها باید در دستور کار خود قرار دهد؛ به طوری که متن ترجمه، برابر و همسان متن مبدأ باشد. توجه به مؤلفه‌های ...  بیشتر

قرآن پژوهی
2. تحلیل شیوه‌ها و کارکردهای عبرت دهی در تربیت اسلامی و راه‌کارهای برون رفت از آسیب‌های آن از منظر قرآن و حدیث

کریم علی محمدی؛ عبدالمجید علیمحمدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.45706.1558

چکیده
  اهتمام به عبرت دهی، پرهیز از کلی گویی و ذکر مصادیق عینی برای تبیین حقائق الهی، از شیوه‌های رایج قرآن کریم است. قرآن کریم، به عنوان کتاب هدایت و رهانیدن بشر از انحطاط اخلاقی، تربیت دینی را عامل رهایی بشر از تاریکی‌های جهل، معرفی می‌کند و نه تنها سرگذشت پیشینیان بلکه هر آنچه پیرامون انسان قرار دارد را مایه عبرت معرفی می‌کند تا صاحبان ...  بیشتر

3. معناشناسی ماده (رسل) و واژۀ (رسول) بر مبنای روابط جانشینی در قرآن، روایات و عهدین

محمدعلی کاظمی تبار؛ فاطمه شیخ مومنی

دوره 10، شماره 37 ، دی 1398، ، صفحه 57-85

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.56942.1654

چکیده
  یکی از مهم‌ترین حوزه‌های معنایی قرآن کریم و دومین اصل از اصول دین مبین اسلام نبوّت است. این حوزه در ماده (رسل) و پرکاربردترین واژه این حوزه یعنی «رسول» تجلّی می‌یابد و نقش مهمی در کتاب و سنّت ایفا می‌کند. از همین رو در پژوهش پیش رو که به روش توصیفی تحلیلی انجام شده‌است، ابتدا معانی گوناگون مادۀ (رسل) تحلیل و بررسی شد. سپس برای ...  بیشتر

4. مفهوم‌شناسی واژة «صُلح» در قرآن کریم و تأثیرآن بر جواز عقدِ «صلح ابتدائی»

حمیدرضا بصیری

دوره 10، شماره 37 ، دی 1398، ، صفحه 87-104

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.40993.1525

چکیده
  قرآن کریم به عنوان معتبرترین منبع استنباط دانشمندان اسلامی، کلام خداوند متعال بوده و بنابر اعتقاد قاطبة مسلمانان این کتاب آسمانی بدون نقل معنا و بی هیچ کم وکاستی به دست انسان رسیده‌است. از این رو یکایک کلمات قرآن کریم واسطه در انتقال پیام از پیام دهنده(خدا) به پیام گیرنده(انسان) است. بنابراین فهم دقیق کلمات این کتاب مقدس از طریق مفهوم‌شناسی ...  بیشتر

5. سبک‌شناسی گفتمانی ساختارهای مجهول (جزء سی‌ام قرآن کریم)

ابراهیم فلاح؛ اعظم دهقانی نیسیانی

دوره 10، شماره 36 ، مهر 1398، ، صفحه 125-149

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.43296.1583

چکیده
  سبک‌شناسی گفتمانی متون ادبی را از منظر گفتمانی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌دهد و با قدم نهادن در عرصه‌های فراتر از جمله و ورود به عرصه تحلیل گفتمان، موضوعی جدید در مطالعات سبک شناختی، فراهم آورده‌است. مهم‌ترین مؤلفه‌ها در سبک‌شناسی گفتمانی عبارتند از: تحلیل گفتمان بر اساس بافت موقعیتی جمله-ها، کنش‌های گفتاری و سبک‌های نحوی. از ...  بیشتر

6. جایگاه و حوزۀ تفکّر انسان در قرآن کریم

داود معماری؛ خدیجه عباسعلی زاده

دوره 10، شماره 35 ، تیر 1398، ، صفحه 161-182

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.27671.1379

چکیده
  یکی از مسائل اساسی در باب فکر، جایگاه آن در وجود آدمی و به عبارت دیگر یافتن نسبت میان اندیشه و هستی انسان است. در منابع و معارف اسلامی و به ویژه شیعی از عقل به عنوان محبوب‌ترین مخلوق الهی و رسول باطنی یاد و اساس شخصیت آدمی و وجه تمایز او با سایر موجودات تلقی شده و از طرفی پر رنگ‌ترین نقش قرآن کریم در شکل‌دهی به نظام فکری بشر، ارائه موضوع ...  بیشتر

7. روابط بینامتنی دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه (دعا درآغاز ماه رمضان) با قرآن کریم

بی بی سادات رضی بهابادی؛ فتحیه فتاحی زاده؛ لیلا مرتاض

دوره 9، شماره 33 ، دی 1397، ، صفحه 37-63

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2020.32669.1434

چکیده
  نظریه بینامتنیت رویکردی است که روابط بین متون و چگونگی ارتباط بین آن‌ها را بررسی می‌کند. در این رویکرد دلالت‌های گوناگون متون در فضای متون دیگر آشکار می‌شود. کاربست این نظریه در مطالعات دینی در تبیین پیوند عمیق قرآن و عترت است. در این پژوهش دعای چهل و چهارم صحیفه سجادیه با موضوع آغاز ماه رمضان در دو سطح لایه‌های ظاهری و باطنی متن ...  بیشتر

8. سبک شناسی سوره قمر

عسگر بابازاده اقدم؛ حسین تکتبار فیروزجایی

دوره 9، شماره 30 ، فروردین 1397، ، صفحه 7-25

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.19571.1267

چکیده
       سبک‌شناسی به‌عنوان یکی از شاخه‌های زبان‌شناسی نوین همواره می‌کوشد متن را به لحاظ زیبایی‌شناسی، بدون توجه به تاریخ، جامعه و زندگی پدیدآورنده آن که اموری خارج از متن‌ هستند، بررسی کند. مطالعه سوره‌های قرآن از این منظر، نشان‌دهنده این است که قرآن کلامی فنی، دقیق، فرازمانی و فوق بشری و دارای بافتی منسجم و بی‎نظیر ...  بیشتر

قرآن پژوهی
9. تحلیل و بررسی انسجام در قرآن کریم و تفاوت آن در دیگر متون ادبی عربی

زهره قربانی مادوانی

دوره 9، شماره 30 ، فروردین 1397، ، صفحه 83-100

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.25297.1347

چکیده
  ا انسجام از جمله علومی است که مختص به قرآن کریم می‌باشد و علما برای آن اهمیت زیادی قائل شده‌اند؛ و انواع متفاوت آن را از قرآن کریم استخراج کرده‌اند. ابوالعلاء معری به تأثیر از آن دو نوع از انواع انسجام را در نثر خود به‎کار برده است؛ بنابراین آنچه از انسجام در کتاب معری دیده می‌شود ابداع نیست بلکه تقلیدی محض از قرآن کریم می‌باشد. ...  بیشتر

قرآن پژوهی
10. کارکرد طرحواره‌های تصویری در مفاهیم تربیت اخلاقی قرآن

سیده فاطمه سلیمی؛ زهرا علی نتاج

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 57-85

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.17889.1235

چکیده
  از جمله سازوکارهای شناختی در حوزة معناشناسی ‌شناختی، «طرحوارة تصویری» است که ساختی مفهومی و زیربنایی استعاری دارد. این شکل از مفهوم‌سازی از معانی نوین کدگشایی می‌نماید و بر مراد اصلی متن می‌افزاید. در فرهنگ‌ قرآنی، مفهوم‌سازی مفاهیم ارزشی و ضد ارزشی تربیت اخلاقی، در قالب طرحواره‌های حجمی، حرکتی و قدرتی نمود یافته‌است. ...  بیشتر

قرآن پژوهی
11. ارزیابی و نقد ترجمة استعاره در ترجمه‌های فارسی معاصر قرآن

سید سجاد غلامی؛ علی حاجی خانی

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 87-132

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.14112.1177

چکیده
  بی‌شک قرآن کریم کتابی است مقدس که برای هدایت بشر نازل گشته تا راه و روش زندگی و نیل به کمال را به او نشان دهد و افزون بر این، کتابی است که فصیح‌ترین و بلیغ‌ترین اسلوب‌های بیانی در آن به‌کار رفته‌است. واضح است که تدقیق در این روش‌های بیانی در فهم و درک بهتر آیات قرآن بسیار مؤثراست؛ از جملة این روش‌ها که به‌وفور در قرآن به‌کار رفته، ...  بیشتر

12. بررسی واژه‌های «یذبحون»، «صفوان»، «نُکسُوا»، «یخادعون»، «سفهاء»، «یَصطَرِخُون» و «حطه» بر اساس تجزیة آحاد واژگان

محمد شریفی؛ هوشنگ بیگی یارولی

دوره 8، شماره 26 ، فروردین 1396، ، صفحه 87-108

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.8819

چکیده
  ترجمه، بازسازی یک کلام در زبان دیگر است، به طوری که تمام معانی و مقاصد صاحب کلام در زبان مقصد بازگو شود. از این رو، متن ترجمه، آیینة تمام‌نمای متن اصلی است. مهم‌تریم مسئله در ترجمه، رعایت اصلی است که مترجم برای جایگزنی معادل واژه‌ها باید در دستور کار خود قرار دهد، به طوری که متن ترجمه، برابر و همسان متن مبدأ باشد. توجه به مؤلفه‌های ...  بیشتر

13. تجلّی قرآن کریم در دعای مکارم اخلاق امام سجّاد(ع) با رویکرد بینامتنی

فتحیه فتاحی زاده؛ عارفه داودی

دوره 7، شماره 23 ، تیر 1395، ، صفحه 7-30

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.7450

چکیده
  دعای مکارم اخلاق، بیستمین دعای کتاب صحیفة سجّادیّه، یادگار امام سجّاد(ع)، کهن‌ترین و معتبرترین متن دعایی شیعیان است. کاستی‌هایی که در سلسلة اسناد این دعا وجود دارد، پرسش‌هایی را در صحّت انتساب دعای مکارم اخلاق به حضرت سیّدالسّاجدین(ع) پدید آورده است که در پاسخ به شبهات، راه‌های گوناگونی وجود دارد. در این جستار، با تکیه بر روش توصیفی‌ ...  بیشتر

14. منظومة مفهومی زیبایی‌شناسی در پرتو آیات قرآن کریم

علی شریفی؛ مهدی رضا زاده جودی

دوره 6، شماره 21 ، دی 1394، ، صفحه 77-104

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2016.5039

چکیده
  از نگاه قرآن کریم، زیبایی از جایگاه و ارزش والایی برخوردار است. به همین سبب، در آیات بسیاری به جلوه‌های گوناگونی از زیبایی، عوامل و نشانه‌های آن و نیز حوزه‌های زیبایی اشاره شده است. قرآن کریم مفهوم زیبایی را فراتر از زیبایی‌های محسوس می‌داند و آن را به زیبایی‌های متافیزیکی، اخلاقی و معنوی گسترش داده است. در این پژوهش توصیفی، ابتدا ...  بیشتر

15. نقش سیاق در تفسیر آیة تبلیغ

عباس اسماعیلی زاده؛ محبوبه غلامی

دوره 6، شماره 21 ، دی 1394، ، صفحه 137-161

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2016.5041

چکیده
  فریقین نقاط مشترک متعدّدی در تفسیر آیة تبلیغ دارند که راه را برای درک درست معنای آیه همواره می‌کند، لیکن در تعیین آنچه بر پیامبر خدا(ص) نازل شده در این آیه مأمور به تبلیغ آن بوده، دچار اختلاف نظر هستند. از یک سو، تهدید خداوند و از سوی دیگر، وعده برای حفظ پیامبر(ص)، به اهمیّت بررسی مورد نزول آیه می‌افزاید. این آیه یکی از ادلّة شیعه، به ...  بیشتر

16. ستایش و نکوهش انسان در قرآن کریم و تفاسیر

علی کربلایی پازوکی؛ سید صدر الدین طاهری

دوره 6، شماره 20 ، مهر 1394، ، صفحه 29-56

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2015.4543

چکیده
  از دیدگاه قرآن کریم، انسان برترین آفریدة الهی است و به همین دلیل، دربارة او فراوان در این کتاب سخن گفته شده است و قضاوت‌هایی دربارة او و کارهایش صورت گرفته است. با توجّه به اهمیّت انسان‌شناسی ارزشی و تأثیر آن در رفتار آدمی، در این مقاله قضاوت‌های قرآن دربارة انسان را در دو گروه، ویژگی‌های ستایش‌آمیز و ویژگی‌های نکوهش‌آمیز، جمع‌آوری ...  بیشتر

17. بلاغت ارتباط کلامی در قرآن

محمد آهی؛ زهره سوری

دوره 6، شماره 19 ، تیر 1394، ، صفحه 25-48

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2015.2842

چکیده
  چکیده ارتباطات از مباحث مهمّی است که موضوع بحث اغلب رشته‌های علوم انسانی است و از این میان، بلاغت در ارتباط کلامی با تکیه بر قرآن از بحث‌های پرارزش بلاغی، ادبی و قرآنی است که در این مقاله مورد پژوهش قرار گرفته است. ارتباطات در زندگی انسان از اهمیّت بسیار بالایی برخوردار بوده، به طوری که از ابتدا پیامبران الهی در آموزه‌های دینی خود ...  بیشتر

18. مصادیق گونه‌گون آیه در قرآن

منصور پهلوان؛ مهدیه دهقانی

دوره 6، شماره 18 ، فروردین 1394، ، صفحه 7-40

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2015.1608

چکیده
  چکیده واژة «آیه» در قرآن کریم دربارة موضوعات مختلف، مانند آیات قرآن، معجزات انبیاء و پدیده‌های طبیعی و ... به کار رفته است. در پاسخ به این پرسش که از منظر قرآن، چه پدیده‌هایی و با در نظر گرفتن چه ویژگی‌هایی، «آیه» است، شانزده پدیدة طبیعی را می‌یابیم که در قرآن کریم به عنوان«آیه» معرّفی شده‌اند. برخی از این پدیده‌ها، ...  بیشتر

19. بررسی واژه‌های مشترک معنوی مربوط به «گناه» در قرآن کریم و روایات

حمید جلیلیان؛ سید ابوالفضل حسینی بناب

دوره 5، شماره 17 ، دی 1393، ، صفحه 159-187

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2015.1482

چکیده
  چکیده از نظر لغت‌شناسان و مفسّران، بررسی معنای واژه‌های قرآن یکی از ضرورت‌های ترجمه و تفسیر قرآن است. این ضرورت در باب واژگانی که مشترک معنوی هستند و به زبان دیگر، معادل دقیق و مشخّصی برای آنها وجود ندارد، چندین برابر می‌شود. در این مقاله، سعی بر آن است که واژه‌های قرآنی که از نظر معنایی با هم مشترک هستند و همة آنها در زبان فارسی ...  بیشتر

20. منابع فرهنگ متعالی از منظر قرآن کریم

محسن میری

دوره 4، شماره 12 ، مهر 1392، ، صفحه 35-68

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2014.14

چکیده
  اصلاح فرهنگ موجود و تلاش برای ایجاد فرهنگ مطلوب لازمة هر گونه برنامه تحوّل‌آفرین برای رشد بشر است و یکی از مهم‌ترین گام‌ها در این زمینه بکارگیری منابع مناسب برای تأثیر در فرهنگ می‌باشد. این پژوهش با روش تحلیلی ـ استنباطی جهت استنباط از قرآن کریم و با مطالعة کتابخانه‌ای جهت بهره‌گیری از دیدگاه‌های برخی از صاحب‌نظران در زمینة فرهنگ ...  بیشتر

21. روش‌شناسی تفسیری امام رضا (ع)

علیرضا فخاری

دوره 4، شماره 11 ، تیر 1392، ، صفحه 37-64

چکیده
  روش‌شناسی تفسیری یکی از مهم‌ترین علوم در حوزة قرآن‌پژوهی است که می‌تواند به شیوه‌های مختلف فهم و تفسیر قرآن را از آن استخراج نمود. میزان آشنایی مفسّر با متن و مؤلّف نیز ارتباط مستقیم با این فهم دارد. این ویژگی در حضرات معصومین (علیهم‌السّلام) به سبب قرابت‌ ایشان با متن قرآن و عالم وحی، مطالعة روایات تفسیری را از دو بُعد دارای اهمیّت ...  بیشتر

22. تعلیم و تربیت مبتنی بر آیات و روایات از دیدگاه شهید مطهّری

ممد اسماعیل شیخانی؛ محمد جواد ملکوتی

دوره 4، شماره 11 ، تیر 1392، ، صفحه 95-110

چکیده
  مقولة تعلیم و تربیت از مهم‌ترین مباحث مشترک در میان متفکّران اسلامی و غربی می‌باشد. در غرب از دیرباز وخصوصاً با شکوفایی مکتب یونان در آرای افلاطون و ارسطو بدین امر توجّه شده است. در اسلام نیز توجّه به مقولة تعلیم و تربیت سابقه‌ای دیرینه دارد و این امر ناشی از جایگاه والا و دغدغة وافری است که مکتب اسلام برای تعلیم و تربیت قائل است. اندیشمندان ...  بیشتر

23. جایگاه حقوق و اخلاق در خانواده از منظر قرآن و روایات

جمال فرزندوحی؛ فاطمه احمدی

دوره 4، شماره 10 ، فروردین 1392، ، صفحه 67-84

چکیده
  خانواده کوچک‌ترین اجتماع انسانی است که روابط اعضای آن در درجة نخست از پیوند عاطفی و خونی نشأت می‌گیرد و هر یک از اعضای خانواده نقشی دارند و این نقش‌ها پدیدآورندة روابطی هستند که تکالیف و حقوق خاصّی را ایجاد می‌کنند. نقش همسری، پدری، مادری و فرزندی نقش‌هایی هستند که در خانواده وجود دارند. این نقش‌ها رابطه‌ای حقوقی را میان اعضای ...  بیشتر

24. انسجام و هدف‌مندی سوره‌های قرآن

حمیدرضا بصیری؛ مینا شریعتی

دوره 4، شماره 10 ، فروردین 1392، ، صفحه 85-102

چکیده
  در تقسیمات قرآنی، «سوره» بیشترین اهمیّت را دارد؛ زیرا خداوند تمام انسان‌ها را برای آوردن یک سوره به مبارزه دعوت کرده، ولی دربارۀ حدّی کمتر از سوره، ادّعای عجز نشده است. تقسیم قرآن به سوره خاستگاه بشری ندارد، بلکه پیامبر (ص) مطابق اقراء خداوند و دستور فرشتۀ وحی، نزول هر بسمله‌ای را آغاز فصلی جدید در وحی تلقّی می‌کرد و معاصران ...  بیشتر

25. خوش بینی از منظر قرآن و حضرت علی ع در نهج البلاغه

حسن مجیدی؛ مدینه قشقایی

دوره 3، شماره 9 ، دی 1391، ، صفحه 78-98

چکیده
  یکی از ویژگی های مثبت انسان که هم در رشد و تکامل خود او نقش مهمی دارد و همپایه و اساس روابط اجتماعی می باشد خوش بینی است. خوش بینی نیک انگاری درباره خداوند، فعل و انفعالات جهان و نیز پندار و گفتار و کردار انسان ها و خود است. از آنجا که امید، نشاط، آرامش در زندگی و جامعه و سلامتی دین در سایه خوش بینی حاصل می شود به این موضوع از منظر قرآن به ...  بیشتر