دانشگاه علامه طباطبایی سراج منیر 2228-6616 9 32 2018 09 23 A Critical Review of Gilliot's Opinions about the Validation of the Narrative Interpretations of the Early Era بازخوانی انتقادی آرای ژیلیو در اعتبارسنجی تفسیر روایی سدة نخست هجری 89 120 9721 10.22054/ajsm.2019.36646.1470 FA حسن رضایی هفتادر دانشیار علوم قرآن و حدیث، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران صفر نصیریان دانش‌آموختة دکتری مدرسی معارف اسلامی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، تهران، ایران حسین علوی مهر دانشیار علوم قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران Journal Article 2018 10 18 The beginning of interpretation is among the important topics that have been attended in the history of interpretation. Accordingly, the orientalists also have paid special attention to this issue. Part of the article "Interpretation in the early days of Islam and the middle ages" by Gilliot, a contemporary orientalist, is about the interpretation in the early era of Islam and its validation. Gilliot has in particular examined the previous works on the narrative interpretation in the early era of Islam. His main opinions about the narrative interpretation in the early era of Islam are as follows: (1) the Prophet's (s) era is the starting point of the interpretation; (2) during the Companions' era, ten of the Companions were among the famous interpreters; (3) during the Companions of the Companions' era, ten Companions of the Companions were among the famous interpreters; and (4) the writing of the interpretation starts after the three foregoing stages. He deems the first three stages of interpretation – that coincide with the first century AH – as the oral interpretation era, and the fourth stage – that coincides with the second century AH – as the written interpretation era. However, based on the Islamic sources, despite Gilliot's ideas, the early era of narrative interpretation has the following features: (1) the oral interpretation that entails the first three stages is wider than what has been claimed by Gilliot concerning the number of narrations, the number of narrators, and the validity of the narrations and (2) the beginning of the written narrative interpretation goes back to the time before the second century AH, i.e. the first century AH. آغاز تفسیر از جمله مباحث مهمی است که در تاریخ تفسیر بدان توجه شده‌است. خاورپژوهان هم توجه ویژه‌ای به این مسئله دارند. قسمتی از مقالة «تفسیر در دوران صدر اسلام و سده‌های میانه» اثر ژیلیو، خاورپژوه معاصر، دربارة آغاز تفسیر و اعتبارسنجی آن است. در این اثر، ژیلیو پیشینة تفسیر روایی دورة نخستین را به طور ویژه بررسی کرده‌است. از دیدگاه او، دوران نخستین تفسیر روایی به صورت شفاهی و مکتوب عبارتند از: 1ـ تفسیر پیامبر^(ص) که نقطة عزیمت است. 2ـ تفسیر صحابه که دَه تن از آنان جزو مفسران مشهور هستند. 3ـ تفسیر تابعان که مثل دورة صحابه، دَه تن از آنان جزو مفسران مشهورند. 4ـ آغاز نگارش تفسیر که متأخر از سه دورة پیشین است. ژیلیو معتقد است تفسیر سه دورة اول، دورة شفاهی تفسیر بوده که مصادف با سدة نخست هجری است و از نظر کمیت روایات تفسیری و کیفیت طرق آن‌ها اعتبار چندانی ندارد. همچنین، از دیدگاه او، تفسیر دورة چهارم، یعنی دورة کتابت تفسیر روایی، از سدة دوم آغاز می‌شود. از این رو، اعتبار تفسیر روایی از نظر مکتوب بودن نیز ضعیف است. اما بر اساس منابع اسلامی، تفسیر روایی دوران نخستین، برخلاف دیدگاه ژیلیو ویژگی‌های زیر را دارد: 1ـ تفسیر شفاهی که شامل سه دورة اول است، از نظر کمیت روایات، تعداد راویان و طرق روایات، وسیع‌تر و موثق‌تر از آن چیزی است که ژیلیو ادعا میکند. 2ـ زمان شروع تفسیر مکتوب روایی به قبل از سدة دوم، یعنی سدة نخست بازمی‌گردد. https://ajsm.atu.ac.ir/article_9721_c44a27081c31fc0939337136e45cc9a6.pdf