تحلیل انتقادی آرای منکران وجود اعجاز در داستان‌های قرآن با تاکید بر اندیشۀ آیت‌الله جوادی آملی

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده

قرآن در بسیاری از سوره‌ها به نقل وقایعی از امت‌های گذشته می‌پردازد. وجوه گوناگونی از این داستان‌ها قابل بررسی است که یکی از مهم‌ترین آن‌ها اعجاز و امور خارق‌العاده‌ای است که در بستر نقل حوادث گوناگون مطمح نظر قرار گرفته است. برخی با تکیه بر تفسیری که علم از وقایع جهان پیرامون بشر ارایه می‌کند، به تاویل این داستان‌ها پرداخته‌اند. آن‌ها معتقدند بازخوانی امور خارق‌العاده در قصص قرآن با نظرداشت دست‌یافتن علوم تجربی به تبیین علیّ و معلولی بسیاری از رخدادها، همراه با پیشرفت علوم انسانی و پیدایش دیدگاه‌های مختلف، می‌تواند در بسیاری از موارد وجود اعجاز در این داستان‌ها را با تردید مواجه سازد. آیت‌الله جوادی آملی از جمله مفسرانی است که با تکیه بر ادله گوناگون، دیدگاه‌های منکران را نقد نموده است. تحلیل آرای ایشان در این حوزه، با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی و نیز ابزار نمودار، مبانی و گام‌های استدلالی مواجهه با رویکردهای مخالف اعجاز در داستان‌های قرآن را نمایان می‌سازد که در نوشتار حاضر مورد توجه قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Critical Analysis of the Opinions of the Deniers of the Existence of Miracles in the Stories of the Qur'an with Emphasis on the Thought of Ayatollah Javadi Amoli

نویسندگان [English]

  • Mohammadhosein Bayat 1
  • Najmeh Qorbani afkham 2
  • Abbas Ashrafi 3
1 Professor of Persian Language and Literature, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
2 PhD Candidate of Qur'an and Hadith Sciences , Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran.
3 Associate Professor of Qur'an and Hadith Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
چکیده [English]

In many surahs, the Qur'an deals with the events of the past generations. Various aspects of these stories can be explored, one of the most important of which is the miraculous and extraordinary affairs that have been considered in the context of various events. Some rely on these stories based on the interpretation that science provides about the events of the world around human beings. They believe that the recounting of extraordinary affairs in the Qur'an's stories, in spite of the fact that the empirical science has been discovered and the explanation of many events, along with the advancement of human science and the emergence of different theories, can in many cases cause doubt in these stories. In contrast, another group of commentators has emphasized the existence of a miracle element in the stories of the Qur'an and accepted it. Ayatollah Javadi Amoli is one of the commentators who, based on various arguments, criticized the views of the disbelievers. Analyzing his opinions in this area, using the descriptive-analytical method as well as the chart tool, reveals the bases and arguments in confronting the opposing miracle approaches in the stories of the Qur'an, which is considered in the present paper.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ayatollah Javadi Amoli
  • Qur'an's Stories
  • miracles and extraordinary affairs
  • Intellect
  • Science
قرآن کریم.
جابری، محمد عابد. ( 2008م).فهم القرآن الحکیم. التفسیر الواضح حسب الترتیب النزول.بیروت: مرکز الدراسات الوحده العربیه.
جوادی آملی، عبدالله. (1378ش).تسنیم، تفسیر القرآن الکریم. (46جلد)، قم: مرکز نشر اسراء.
___________. (1390ش). تفسیر موضوعی (قرآن در قرآن). چ10. قم: مرکز نشر اسراء.
___________. (1383ش). تفسیر موضوعی(توحید در قرآن). چ1. قم: مرکز نشر اسراء.   
جوادی آملی، عبدالله (1384ش). تفسیر موضوعی (معرفتشناسی در قرآن). محقق حمید پارسانیا. چ3. قم: مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. (1381ش)، تفسیر موضوعی (صورت و سیرت انسان در قرآن)، محقق غلامعلی امین دین، چ2، قم، مرکز نشر اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. (1388ش). الف. فلسفه الهی از منظر امام رضا، چ.، قم. مرکز نشر اسراء.
___________. (1388ش). ب. ادب فنای مقربان. چ5. قم: مرکز نشر اسراء.
___________. (1388ش). ج. اسلام و محیط زیست. محقق عباس رحیمیان. چ5. قم: مرکز نشر اسراء .
حقی بروسوی، اسماعیل. (بی‌تا). روح البیان. بیروت: دارالفکر.
خلف‌الله، محمداحمد. (1999م). الفن القصصی فیالقرآن الکریم. بیروت. مؤسسه الانتشار العربی.
رشید رضا، محمد. (بی‌تا). تفسیر المنار. چ دوم. بیروت: دارالمعرفه.
شحاته، عبدالله محمود. (1382ق). منهج محمد عبده فی التفسیر القرآن الکریم. قاهره: نشر الرسائل الجامعیه.
طباطبائی، محمدحسین. (1417ق). المیزان. قم: دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
طنطاوی، جوهری. (1412ق). الجواهر فی التفسیر القرآن الکریم. بیروت: دار احیاءالتراث العربی. النشر الرابع.
قطب، سید. (1406ق). فی الظلال القرآن. چ الثانی عشر. بیروت: دار الشروق.
_____. (1359ش). التصویر الفنی فی القرآن. ترجمه محمدعلی عابدی. چ اول. تهران: مرکز نشر انقلاب.
مجلسی، محمدباقر. (1404ق). بحارالانوار الجامعه لدرر الاخبار الائمه الاطهار. بیروت: مؤسسه الوفاء.
مکارم شیرازی، ناصر و دیگران. ( 1376ش). تفسیر نمونه. قم: مدرسه الامام امیر المؤمنین.