جایگاه حدیث در علم اخلاق

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی دانشگاه علامهطباطبایی

چکیده

بعد از قرآن کریم، حدیث دومین منبع و سند دین‌شناسی و تعیین‌کننده‌ی راه سعادت انسان‌ها است. تکیه بر این منبع حیات‌بخش در برخی حوزه‌های دین‌پژوهی همچون فقه و بخش‌هایی از اخلاق بیشتر و گسترده‌تر است؛ زیرا اصول این دانش‌ها در قرآن به اجمال و اشاره آمده و تفصیل آن را باید در حدیث یافت. این مقاله درپی آن است که با بررسی کُتُب حدیث و اصول به این سؤال پاسخ دهد که آیا حدیث در حوزه‌ی اخلاق اعتبار دارد یا خیر؟ و در صورت اثبات، میزان تأثیرگذاری وقلمرو آن چه مقدار است؟ برای این منظور به برخی کُتُب مرجع اصول و احادیث باب اخلاق مراجعه شده است و در نهایت ضمن اثبات اعتبار حدیث در حوزه‌ی علم اخلاق، این نتیجه بدست آمد که اخلاق هم در مقام ثبوت یعنی تعریف مفاهیم خودو هم در مقام اثبات یعنی تصدیق گزاره‌های خود به شدّت نیازمند به حدیث است و حدیث پشتوانه‌ای لازم برای اجرای احکام اخلاقی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Position of hadith in Ethics

نویسنده [English]

  • mohamad shabanpour
چکیده [English]

After the Holy Qur’an, hadith is the second most credible source for the study of the faith and determining human beings’ path of happiness. Reliance upon this source is greater in some areas of religious studies, including jurisprudence (fiqh) and parts of ethics; the reason is that the grounding principles of these sciences are indicated briefly in the Qur’an, the details being left to be found in hadith. By way of examining books of hadith and books of juridical principle, this paper seeks to find the answer to the question whether hadith is accountable in ethics or not, and that if it is, then how far its impact and scope go. For this purpose, chapters on ethics in some source texts on juridical principles and on ethics are studied and accountability of hadith in ethics is thereby established, while it was found out that ethics strongly needs hadith both for its establishment, i.e. defining its concepts, and for establishing, i.e. approving its propositions, and that hadith is the supporting pillar required for the practice of ethical codes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Hadith
  • Morality
  • Ethics
  • ethical concepts and values
  • accountability of hadith in ethics
  • necessity of hadith in ethics