بررسی نقش عوامل انسجامی در ترجمه‌های انگلیسی قرآن (بر اساس الگوی هالیدی و حسن)

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مترجمی زبان انگلیسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تهران، ایران

2 ستادیار زبان انگلیسی دانشگاه آزاداسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

3 استادیار فقه وتفسیر حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یادگار امام ،تهران، ایران

چکیده

انسجام، عوامل و روابط انسجامی در نگاهی ساده موضوعی بدیهی به نظر می‌رسد، اما نگاهی موشکافانه‌تر به موضوع مشخص می‌کند که عوامل انسجامی نقشی مهم در برقراری ارتباط به عنوان وظیفة اصلی زبان ایفا می‌کنند. در این پژوهش، به اهمیت عوامل انسجامی در ترجمة قرآن مجید به زبان انگلیسی تأکید شده‌است. در این بررسی مشخص شد که بی‌توجهی به عوامل انسجامی در ترجمة قرآن، منجر به ترجمه‌های غیرمنسجم و بی‌کیفیت می‌گردد. نویسندگان می‌کوشند علت این موضوع را بررسی کنند که مترجمان قرآن چگونه می‌توانند ترجمه‌های دقیق، فصیح، منسجم و پذیرفتنی ارائه نمایند که به متن قرآن نزدیک‌تر است. بنابراین، محققان سه مترجم قرآن را انتخاب کرده‌اند (جان اربری مسیحی، طاهره صفارزاده مسلمان و شیعه، عبدالله یوسف علی مسلمان و سنّی) و نیز دو عامل انسجامی ارجاع و تضاد را نیز از میان عوامل انسجامی بر اساس الگوی هالیدی و حسن برگزیده‌اند (در پژوهش‌های مربوط به انسجام متن، پژوهشگران بیشتر نظریات هالیدی و حسن را به طور عام به عنوان الگوی کار قرار، و تحقیقات را انجام داده‌اند). براین اساس، نویسندگان این مقاله ترجمه‌های مترجمان نامبرده را دربارة این دو عامل انسجامی و بر پایة مدل مربوط در آیات 21 تا 35 سوره ی یوسف بررسی کرده‌اند و تفاوت‌های‌ ترجمة آن‌ها را نیز یاد نموده‌اند. سرانجام، مشخص شد که جان اربری ترجمه‌ای دقیق‌تر، روان‌تر، فصیح‌تر و کامل‌تر را نسبت به دو مترجم دیگر انجام داده‌است؛ زیرا به عوامل انسجامی مربوط دقت کرده‌است و آن عوامل را در ترجمة خود مدّ نظر قرار داده‌است. در نتیجه، ترجمة او پذیرفتنی‌تر و نزدیک‌تر به متن مبدأ (قرآن) ‌است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Study on the Role of Cohesion Factors in English Quranic Translations (Based on the Holliday and Hasan Model)

نویسندگان [English]

  • Ali Shahpari 1
  • Mahdi Mahdavi Nia 2
  • Abbas Samawati 3
1 M.A in English Translation Studies, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Young Researchers Club, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Islamic Azad University, English Language, Science and Research Branch, Tehran, Iran
3 Assistant Professor of Islamic Jurisprudence and Interpretation, Islamic Azad University, Yadgare Imam Branch, Tehran, Iran
چکیده [English]

Coherence, factors and coherence relationships seem to be a simple issue at first glance, but a more careful look at the subject indicates that cohesion factors play an important role in communicating as the main task of the language. In this research, the importance of the coherence factors in the translation of the Holy Quran in English has been emphasized. In this study, it became clear that neglecting the coherence factors in the translation of the Qur'an leads to non-coherent and non-quality translations. The authors try to investigate the reason how the Qur'an translators can provide precise, eloquent, coherent and acceptable translations that are closer to the text of the Qur'an. Therefore, the researchers have selected three translators of the Qur'an (John Abery who is Christian, Tahereh Safarzadeh, Muslim and Shiite, Abdullah Yusuf Ali, Muslim and Sunni) and also they have chosen two coherent factors of "references" and "contrasts" among the coherent factors based on the Holliday and Hassan model (In research on textual coherence, scholars have put more of Halliday and Hassan's theories in general as a model of work, and have done their research based on them). Accordingly, the authors of this article have examined the translations of three translators for these two coherence factors based on the model in verses 21 to 35 of Yusuf's surah and they also mention their translation differences. Eventually, it became clear that John Arberry had done a more precise, more accurate, more eloquent, and more complete translation than two other translators; because he has been careful about the coherence factors, and he has considered those factors in his translation. As a result, his translation is more acceptable and closer to the source text (Quran).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Consistency (inside and outside the text)
  • Coherence factors (references
  • contrasts)
  • Halliday model
  • and Hasan Ghazi
قرآن کریم.
الیاسیان الانکش، معصومه و علیرضا شعبانلو. (1390). «روابط مفهومی در مجموعه‌داستان یکی بود یکی نبود».زیبایی‌شناسی ادبی. س3. ش 10. صص 79ـ 96.
انوشیروانی، علیرضا. (1385). «مطالعة تطبیقی ترجمه‌های انگلیسی سورة حمد». پژوهش‌ ادبیات معاصر جهان. د 11. ش 31. صص 17ـ42.
بیضاوی، عبدالله‌بن عمر. (1418ق.). أنوار التنزیل و أسرار التأویل. بیروت: دار الإحیاء التراث العربی.
جلالی، جلال‌الدّین. (1388). «ضرورت شناخت و کاربرد انسجام و پیوستگی در ترجمة انگلیسی قرآن کریم». ترجمان وحی. ش 25. صص 15ـ51.
حرّی، ابوالفضل. (1391). «دربارة کتاب سبک‌شناسی قرآن اثر حسین عبدالرئوف». ماهنامة کتاب دین. س 15. ش 58. صص 70ـ79.
خرمشاهی، بهاءالدّین. (1378). دانشنامة قرآن و قرآن‌پژوهی. قم: ناهید و دوستان.
ــــــــــــــــــــــــــ . (1373). «ترجمة انگلیسی جدید از قرآن کریم». مجلة بینات. ش2. صص 108ـ 112.
الخطیب، عبدالله عبدالرّحمن. (1389). «نگاهی به زندگی عبدالله یوسف علی و ترجمة او از قرآن».ترجمان وحی. ترجمة سعید زعفرانی‌زاده. ش 28. صص 72ـ96.
درویش، محیی‌الدّین. (1415ق.). اعراب القرآن و بیانه. سوریه: دار الإرشاد.
رضایی اصفهانی، محمدعلی. (1391). منطق ترجمة قرآن. قم: مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی.
روشنعلی، رمضانعلی. (1387). اهمیت عوامل انسجامی در ترجمة رمان. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب.
زمانی، محمدحسن. (1391). نقد و بررسی آرای مستشرقان دربارة قرآن. چ 4. قم: بوستان کتاب.
زمخشری، جارالله محمود. (1470ق.). الکشّاف عن حقائق غوامض التنزیل. بیروت: دارالکتب العربی.
صفارزاده، طاهره. (1380). ترجمة مفاهیم بنیادی قرآن مجید. تهران: مؤسسة فرهنگی جهان‌رایانه کوثرـ انتشارات هنر بیداری.
طباطبائی، سید محمدحسین. (1997م.). تفسیر المیزان. ج 11. قم: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
عبدالوی، محمد و ابوالفضل حرّی. (1389). «کژتابی‌های ترجمة قرآن به زبان انگلیسی». پژوهش‌های قرآنی. د 16. ش 62ـ63. صص 364ـ380.
قوامی، عبدالرّضا. (1386). «بررسی تطبیقی ترجمه‌های انگلیسی قرآن کریم». مجلة تحقیقات اسلامی. ش1-2 (پیاپی 34). صص81ـ 114.
مک اولیف، جین دمن. (2003م.). دایرة المعارف انگلیسی قرآن. ج3. لیدن هلند: بریل
نژاد انصاری، داریوش. (1381). «بررسی تطبیقی ترجمه‌های شاکری و آربری از قرآن کریم». مجلة پژوهشی جامعه شناسی کاربردی. ش 13. صص167ـ 180.
نوری نجفی، شمس‌الدّین. (1384). «نقدی گذرا بر نمونه‌هایی از ترجمة انگلیسی قرآن کریم». مجلة دانشکدة علوم انسانی. س 14. ش 58. صص 93ـ115.
واعظی، محمود. (1388). «نقد و ارزیابی ترجمه‌های انگلیسی قرآن کریم از سورة مبارکة انسان». پژوهش‌ دینی. ش 18. صص 133ـ163.
وزیری‌فرد، سیدمحمدجواد. (1378). «بررسی و مقایسه چهار ترجمة انگلیسی از قرآن کریم». نشریة روش‌شناسی علوم انسانی. د 5. ش 20. صص65ـ 84.
ویسی، الخاص. (1380). «نگاهی اجمالی به ترجمه‌های انگلیسی قرآن کریم». فصلنامة زبان و علوم قرآن. س 2. ش 5 و 6. صص 67ـ71.
ـــــــــــــــــ . (1382). «بررسی مشکلات معادل‌یابی واژگان قرآن و مذهبی در زبان انگلیسی». پیک نور. د1. ش 3. صص 11ـ22.
Abu Hatab, Wafa. (2003). The cohesive role of reference in Quranic texts. Educ. sci
Arberry, Arthur Jeffry. (2007). The Holy Quran Translation. Qum: Ansariyan.
Halliday, M., & Hasan, Roghayyeh. (1976). Cohesion in English. Newyork: Longman.
Saffarzadeh, Tahereh. (2011). The Holy Quran Translation. Tehran: Osveh.
Yousuf Ali,Abdullah.(1934). The Holy Quran. Lahore: Sheikh Mohammad Yousuf Ali.