بازخوانی انتقادیِ آرای ژیلیو در اعتبارسنجی تفسیر روایی دوران نخستین

نوع مقاله: علمی- ترویجی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 ندارم

3 دانشیار جامعه المصطفی، گروه علوم قرآن و حدیث

چکیده

آغاز تفسیر، از جمله مباحث مهمی است که در تاریخ تفسیر مورد توجه است. خاورپژوهان هم توجه ویژه ای به این مسئله دارند. قسمتی از مقاله «تفسیر در دوران صدر اسلام و سده‌های میانه» اثر ژیلیو؛ خاورپژوه معاصر، درباره‌ی آغاز تفسیر و اعبتار‌سنجی آن است. ژیلیو، در این اثر به طور ویژه، پیشینه تفسیر روایی دوره نخستین را بررسی کرده است. از دیدگاه او، دوران تفسیر روایی نخستین، به صورت شفاهی و مکتوب عبارتند از: 1- تفسیر پیامبر(ص) که نقطه عزیمت است؛ 2- تفسیر صحابه که ده تن از آنان، جزو مفسران مشهور هستند؛ 3- تفسیر تابعین که مثل دوره صحابه، ده تن از آنان جزو مفسران مشهورند و 4- آغاز نگارش تفسیر که متأخر از سه دوره پیشین است. ژیلیو معتقد است تفسیر سه دوره اول، دوره شفاهی تفسیر بوده که مصادف با سده نخست هجری است و از نظر کمیت روایات تفسیری و کیفیت طرق آن‌ها، از اعتبار چندانی برخوردار نیست. همچنین از دیدگاه او، تفسیر دوره چهارم؛ یعنی دوره کتابت تفسیر روایی، از سده دوم آغاز می‌شود. از این رو، تفسیر روایی، از جهت مکتوب بودن نیز، اعتبارش ضعیف است. اما بر اساس منابع اسلامی، تفسیر روایی دوران نخستین، برخلاف دیدگاه‌ ژیلیو، دارای ویژگی‌های زیر است : 1-تفسیر شفاهی که شامل سه دوره اول است، از نظر کمیت روایات، تعداد راویان و طرق روایات، وسیع‌تر و موثق تر از آن ‌چیزی است که ژیلیو ادعا کرده و 2- زمان شروع تفسیر مکتوب روایی به قبل از سده دوم؛ یعنی سده نخست، بازگشت دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

-A Critical Review of Gilliot's Opinions about the Validation of the Narrative Interpretations of the Early Era

نویسندگان [English]

  • hasan rezaii 1
  • safar nasirian 2
  • hosein alavimehr 3
1 -
2 no
3 a
چکیده [English]

The beginning of interpretation is among the important topics that have been attended in the history of interpretation. Part of the article "Interpretation in the early days of Islam and the middle ages" by Gilliot, a contemporary orientalist, is about the interpretation in the early era of Islam and its validation. His main opinions about the narrative interpretation in the early era of Islam are as follows: (1) the Prophet's (s) era is the starting point of the interpretation; (2) during the Companions' era, ten of the Companions were among the famous interpreters; (3) during the Companions of the Companions' era, ten Companions of the Companions were among the famous interpreters; and (4) the writing of the interpretation starts after the three foregoing stages. He deems the first three stages of interpretation – that coincide with the first century AH – as the oral interpretation era, and the fourth stage – that coincides with the second century AH – as the written interpretation era. However, based on the Islamic sources, despite Gilliot's ideas, the early era of narrative interpretation has the following features: (1) the oral interpretation that entails the first three stages is wider than what has been claimed by Gilliot with regard to the number of narrations, the number of narrators, and the validity of the narrations, and (2) the beginning of the written narrative interpretation goes back to the time before the second century AH, i.e. the first century AH.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Narrative Interpretation
  • Early era
  • Validation
  • Gilliot