مفهوم‌شناسی «شفاعت» از منظر آیات و روایات و تحلیل دیدگاه علامه طباطبائی (با تکیه بر المیزان) و برخی از متفکران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استاد دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

«شفاعت» به معنی «واسطه‌گری برای آمرزش گناه گناهکاران»، پیوسته مورد توجه فرقه‌های گوناگون اسلامی بوده‌است. اگر شفاعت به معنایی که در اذهان مردم است، در دستگاه الهی وجود داشته باشد، هم با عدل الهی در تعارض است، هم موجب نقض قوانین الهی می‌شود. از سوی دیگر، خداوند رحمان در قرآن مجید در آیات 48 و 123 سورة بقره، شفاعت زر و زور را در دستگاه الهی مردود اعلان فرموده‌است، لیکن در بسیاری از آیات، به‌ویژه آیة 44 سورة زمر، به صحت شفاعت تصریح نموده‌است و آن را منحصر به خداوند و کار گزاران او می‌‌داند. در این جستار، نویسنده نخست مفهوم‌شناسی شفاعت را از منظر آیات و روایات تبیین نموده، آنگاه دیدگاه علامه طباطبائی و برخی از متفکران اسلامی دیگر را به روش تحلیلی بررسی نموده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Understanding the Concept of Intercession in Terms of Verses and Narrations and the Analysis of Allamah Tabataba'i's Viewpoint (Based on Al-Mizan) and a Number of Islamic Thinkers

نویسنده [English]

  • mohammadhosein bayat
Professor at allameh tabatabai university
چکیده [English]

Intercession, referring to mediating for the forgiveness of the sins of sinners, has been continuously the focus of attention for various Islamic sects. If intercession, as understood by the masses, indeed exists in the divine system, it would be in contradiction with divine justice, and it would violate of divine law. On the other hand, Allah the Most Merciful in the Holy Quran in verses 48 and 123 of al-Baqqārah rejects intercession, zar and zur as existing in the divine system, but in many verses, especially verse 44 of surah al-Zumar, it is clear that intercession exists and is exclusive to Allah and His agents In this essay, the author first explains the concept of intercession from the perspective of verses and narratives, and then examines the views of Allamah Tabataba’i and a number of the Islamic thinkers through an analytical method.

کلیدواژه‌ها [English]

  • intercession
  • Prayer
  • Fulfilment of Supplications
  • Remission
  • Quranic Verses and Narratives of Ahl al-Bayt
قرآن مجید.
نهج‌البلاغه. چاپ صبحی صالح.
ابن‌بابویه (شیخ صدوق)، محمد. (1387). من لا یحضره الفقیه. بیروت ـ لبنان: نشر الأمیرة.
ابن‌قولویه، جعفربن محمد. (1316). کامل الزیارات. نجف: انتشارات مرتضویة.
جوادی آملی، عبدالله. (1388). تفسیر تسنیم. قم: مؤسسة اسراء.
حر عاملی، محمدبن حسن. (1359). وسائل الشیعه. تهران: انتشارات اسلامی.
رشیدرضا، محمد. (1385). تفسیر المنار. بیروت ـ لبنان: دارالفکر.
راغب اصفهانی، حسین‌بن محمد. (1386). المفردات فی غریب القرآن. بیروت ـ لبنان: دار احیاء التراث العربی.
طوسی، محمدبن حسن. (1387). تهذیب الاحکام. بیروت ـ لبنان: نشر الأمیرة.
طباطبائی، سید محمدحسین. (1375). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: انتشارات جامعة مدرسین.
فروخ صفار، محمدبن حسن. (1387). بصائرالدرجات. قم: انتشارات طلیعة نور.
قمی،عباس. (1385). سفینة البحار. قم: نشر دار الأسوة وابسته به سازمان اوقاف.
کلینی، محمدبن یعقوب. (1387). اصول کافی. بیروت ـ لبنان: انتشارات الأمیرة.
مجلسی، محمدباقر. (1387). بحار الانوار. بیروت ـ لبنان: نشر دار الأمیرة.
مصطفوی، حسن. (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
مطهری،مرتضی. (1372). مجموعة آثار. تهران: صدرا.
مولوی، جلال‌الدّین محمد. (1368). مثنوی معنوی. تهران: انتشارات طلوع.