تحلیل نمونه‌هایی از بخش «کتاب التفسیر» از مسند امام رضا(ع)

نوع مقاله : علمی- ترویجی

نویسندگان

1 استاد زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

10.22054/ajsm.2020.40904.1521

چکیده

نکته‌‌های ارزشمندی در توضیح و تأویل بعضی از آیات قرآن کریم در منابع و تفاسیر روایی شیعه آمده که قسمتی از آن‌ها در بخش «کتاب التفسیر» کتاب «مسند الإمام الرّضا(ع)» گردآوری شده‌است. در این مقاله نخست چهارده نکتة تفسیری از آن‌ها انتخاب و سپس آرای مفسّران و قرآن پژوهندگان معروف دربارة هر یک از آن نکته‌ها آمده‌است؛ تا مجال و امکان تطبیق و مقایسه میان نظر معصوم(ع) و دیگران از میان نرود. و سپس پانزده نکتة تفسیری دیگر از فرموده‌های حضرتش(ع) گزارش شده و از پرداختن به نظرهای مفسّران دیگر خودداری شده‌است تا حجم مقاله گسترده و دراز دامن و ملال‌انگیز نباشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of Examples from the Section "The Book of al-Tafsir" from Masand Imam Reza (AS)

نویسندگان [English]

  • Esmaeel Tajbakhsh 1
  • Zohre Allahdadi Dastjerdi 2
1 Professor of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran;
2 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran;
چکیده [English]

Valuable points in explaining and interpreting some verses of the Holy Qur'an have come from Shi'a narrative sources and interpretations, some of which have been compiled in the book of al-tafsir in the book "Masand al-Imam al-Reza (AS)". In this article, the first fourteen points of interpretation are selected from them, and then the opinions of the commentators and Qur'an of the famous scholars have been mentioned about each of these points, so that the possibility and comparison between the views of the innocent and others cannot be overcome. Then, fifteen other commentary points have been reported from the prophets of Imam Ali (AS), and they have turned their attention to the comments of other commentators so that the volume of the article is not wide and long and unbelievable.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Book of al-Tafsir
  • Masand al-Imam al-Reza
  • Interpretation
  • Qur'an
  • Imam Reza (as)
ابوالفتوح رازی. (1382ق). روض الجنان و رَوْح الْجَنان. تهران: کتابفروشی اسلامیه (13 جلد).
تاج بخش، اسماعیل. (1392ش). «نمونه‌هایی از آرایة مشاکله در قرآن». سراج منیر (دانشگاه علّامه طباطبائی). سال سوم. شماره یازدهم (از ص43تا 58).
توکلّی، ابراهیم. (1392ش). «مسأله رؤیت خداوند در قرآن کریم...». فصلنامة علمی پژوهشی اندیشة نوین دینی. قم: شماره34. شماره صفحات 115-132.
حسینی، سیّدمحمّد باقر و جلیلیان صبری. (4-2011). مقایسة تفسیر امام رضا(ع) با دیگر تفاسیر؛ مطالعات قرآنی. دورة 2. شمارة 5 صفحات 57-74.
زمخشری، محمود بن عمر خوارزمی. (1318هـ.ق). الکشاف عن حقایق التنزیل(تفسیر کشّاف). قاهره: بی‌نا.
شبّر، سید عبدالله. (1397هـ.ق). تفسیر القرآن الکریم. راجعه الدکتور حامد حفنی داود. بیروت: داراحیاء التراث العربّی.
صابونی، محمدعلی. (1421ق)، صفوة التفاسیر، دار احسان للنَّشر و التوزیع بیروت.
صادقی تهرانی، محمّد (1390ش)؛ ترجمان فرقان (تفسیر مختصر قرآن کریم)، شکرانه، قم.
طباطبائی، محمدحسین. (بی‌تا). ترجمة تفسیر المیزان. ج1(از دورة‌ چهل جلدی). ترجمة ناصر مکارم شیرازی. قم: حوزۀ علمیة قم.
_____________. (1345ش). ترجمة تفسیر المیزان. ج .15(از دورة‌ چهل جلدی). ترجمــــة سیّد محمد باقر موسوی همدانی. تهران: کانون انتشارات محمدی.
_____________. (1346ش). ترجمة تفسیر المیزان. ج13. ترجمۀ سیدمحمد باقر موسوی همدانی. تهران: کانون انتشارات محمدی.
_____________. (1387هـ). ترجمة‌تفسیر المیزان. ج4. ترجمۀ محمدتقی مصباح یزدی. قم: موسسه مطبوعات دارالعلم.
_____________. (بی‌تا). ترجمة تفسیر المیزان. ج8. ترجمۀ سیّدمحمد خامنه‌ای. قم: دارالعلم.
طبرسی شیخ ابوعلی فضل بن حسن. (1379هـ). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تصحیحِ سیّد هاشم رسولی محلّاتی. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
عزّ الدین محمود کاشانی. (1367ش). مصباح الهدایه و مفتاح الکفایه. به تصحیح جلال الدّین همایی. تهران: نشر هما.
عطاردی خبوشانی، عزیزالله. (1406هـ). مسند الامام الرّضا(ع). الجزء الأوّل. مشهد: طبع و نشر آستان قدس رضوی.
علّامه برقعی، ابوالفضل. (1399هـ .ق). تابشی از قرآن. بی‌جا: بی‌نا.
فخّاری، علیرضا. (1392ش). «روش‌شناسی تفسیری امام رضا(ع)». سراج منیر. دورة‌ 4. شمارة 11. صفحات 37-64.
فریدوجدی، محمد. (بی‌تا). المصحف المفسّر. قاهره: الشعب.
قرشی، سیدعلی اکبر. (1340ش). قاموس قرآن. دورة 7جلدی. چاپ چهاردهم تهران: دارالکتب اسلامیه.
لاهیجی، بهاء الدین محمد. (1340ش). تفسیر شریف لاهیجی. با تصحیح و مقدمة محمد ابراهیم آیتی. تهران: موسسه مطبوعاتی علمی.
مکارم و همکاران. (1374ش). تفسیر نمونه. ج5. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
مغنیه، محمد جواد. (1398هـ). التفسیر المبین. بیروت: دار التعارف للمطبوعات.
مولوی جلال الدین محمّد. (1363ش). مثنوی معنوی. به تصحیح نیکلسون. تهران: امیر کبیر.
میبدی، رشیدالدّین. (1331-1339). کشف الاسرار و عُدّة الأبرار. به سعی و اهتمام علی اصغر حکمت تهران: امیرکبیر.