تأثیر عناصر زیباشناسی در اتصال و ارتباط قصص سوره شعراء

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه مازندران- مازندران- ایران

2 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده
سوره شعراء مکی و دارای ۲۲۷ آیه است که اکثر آیات آن، قصص پیامبران است. دراین سوره قصص بترتیب تاریخی ذکر نشده ولذا عدم ترتیب تاریخی قصص، تعلیل ذکر بخش خاص آنها، تأثیر عناصر زیباشناسی در اتصال و ارتباط قصص، ارتباط این قصص با فضای نزول، مسأله تحقیق می باشند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی با استفادهِ منابع کتابخانه ای این مسائل را بررسی کرده و به یافته های ذیل دست یافت که خداوند در گفتار اول سوره، آیات 1-8، طرح مسأله نموده و آیات میانی و پایانی که آیات قصصی و گفتار آخرند، جهت ترغیب مشرکان زمان نزول به ایمان آوردن، تقواپیشگی، عبرت از عواقب وخیم ایمان نیاوردن اقوام گذشته، متناسب با فضای نزول نازل شده است. بررسی گفتارها بیانگر آن است که غرض سوره: «ایمان به توحید ربوبی وعبرت از سرنوشت دیگران» است. ازطریق بررسی گفتارها و آیات و غرض سوره به دست آمد که خداوند از طریق قصه اول و دوم، قصه حضرت موسی (ع) و حضرت ابراهیم (ع)، راهبردهای اولویت دار در دعوت پیامبر(ص) یعنی انتخاب وزیر، دعوت از حاکمان و ملأ و اقربا را ارائه داد و در همه قصه ها، تکذیب همه پیامبران، انواع بی تقوایی اقوام، ربط اصول دین چون توحید با اخلاق و عاقبت ایمان نیاوردن و سرانجام آیه شدن آنان را بیان نمود. آیات سوره ضمن برخورداری از عناصر صنعت بدیع و پیوستگی لفظی گفتارِ 9 به آیات ابتدائی، نشاندهنده نزول یکباره سوره و نیز نزول آن در زمان 1/3 اول دوره مکی می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effect of Aesthetic Elements in Connecting the Stories of Surah al-Shoara

نویسندگان English

Mohammad Keshavarzian 1
Abbas Ashrafi 2
1 Department of Quran and Hadith Sciences, Mazandaran University, Mazandaran, Iran
2 Associate Professor, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

سوره شعراء مکی و دارای ۲۲۷ آیه است که اکثر آیات آن، قصص پیامبران است. دراین سوره قصص بترتیب تاریخی ذکر نشده ولذا عدم ترتیب تاریخی قصص، تعلیل ذکر بخش خاص آنها، تأثیر عناصر زیباشناسی در اتصال و ارتباط قصص، ارتباط این قصص با فضای نزول، مسأله تحقیق می باشند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی با استفادهِ منابع کتابخانه ای این مسائل را بررسی کرده و به یافته های ذیل دست یافت که خداوند در گفتار اول سوره، آیات 1-8، طرح مسأله نموده و آیات میانی و پایانی که آیات قصصی و گفتار آخرند، جهت ترغیب مشرکان زمان نزول به ایمان آوردن، تقواپیشگی، عبرت از عواقب وخیم ایمان نیاوردن اقوام گذشته، متناسب با فضای نزول نازل شده است. بررسی گفتارها بیانگر آن است که غرض سوره: «ایمان به توحید ربوبی وعبرت از سرنوشت دیگران» است. ازطریق بررسی گفتارها و آیات و غرض سوره به دست آمد که خداوند از طریق قصه اول و دوم، قصه حضرت موسی (ع) و حضرت ابراهیم (ع)، راهبردهای اولویت دار در دعوت پیامبر(ص) یعنی انتخاب وزیر، دعوت از حاکمان و ملأ و اقربا را ارائه داد و در همه قصه ها، تکذیب همه پیامبران، انواع بی تقوایی اقوام، ربط اصول دین چون توحید با اخلاق و عاقبت ایمان نیاوردن و سرانجام آیه شدن آنان را بیان نمود. آیات سوره ضمن برخورداری از عناصر صنعت بدیع و پیوستگی لفظی گفتارِ 9 به آیات ابتدائی، نشاندهنده نزول یکباره سوره و نیز نزول آن در زمان 1/3 اول دوره مکی می باشد.

کلیدواژه‌ها English

زیباشناسی عناصر داستانی
عناصر اتصال قصص سوره
راهبردهای دعوت پیامبر(ص)

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 تیر 1405