تحلیل و نقد باور عامیانه عذاب سادات در زمهریر با تکیه بر آیات و روایات

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه

2 دانشیار دانشکده الهیات دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران

10.22054/ajsm.2026.85548.2128
چکیده
«زمهریر» واژه‌ای قرآنی است که گروهی از لغویون ریشه آن را عربی و برخی فارسی دانسته‌اند. برخی آن را به ماه و گروهی به برودت و سرمای شدید معنا کرده‌اند. این نوشتار که به شیوه کتابخانه‌ای گردآوری و به نحو توصیفی-تحلیلی ارائه شده است. هدف این پژوهش، بررسی مفهوم زمهریر در منابع اسلامی (قرآن و روایات) و نقد باور عامیانه مبنی بر وجود مکانی سرد به نام زمهریر برای عذاب گنهکاران، به ویژه سادات، با تأکید بر تحلیل روایات و ارائه دیدگاه صحیح اسلامی در این خصوص است. البته به اجمال ریشه‌های تاریخی و تحلیل جامعه‌شناختی این باور نیز بررسی شده است. یافته ها حاکی است واژه زمهریر فقط یک‌بار در آیه 13 سوره انسان و در معنایی متفاوت از موضوع مقاله و درباره پاداش نیکوکاران و در وصف بهشت به کار رفته است. روایات گوناگون نیز درباره زمهریر موجود است که اغلب د ر منابع اهل سنت ذکر شده و با اشکالات سندی و محتوایی مواجه هستند و به فرض صحت، دلالت بر صحت باور عامیانه ندارند و نهایتا آن را به مکانی سرد برای عذاب توصیف نموده‌اند. ماحصل آن‌که چنین باوری با آموزه‌های دینی و عقل در تضاد است و آیاتِ عذاب، اطلاق داشته و شامل سادات و غیرسادات می‌‌باشد

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis and Critique of the Popular Belief of the Torment of Sayyids in Zamharir, Based on the Quran and Narrations

نویسندگان English

Elham OSTADI 1
Hesamoddin Khalatbari limaki 2
1 University professor
2 Assistant Professor of Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
چکیده English

This paper investigates the concept of "Zamharir" in Islamic sources (Quran and narrations), critically analyzing the popular belief in its existence as a cold place of punishment for sinners, particularly Sayyids. Employing a library-based method and descriptive-analytical approach, it examines the linguistic roots and sociological context of this belief, emphasizing the analysis of narrations to present the accurate Islamic perspective. The findings reveal that the term "Zamharir" appears only once in the Quran (Surah Al-Insan, 76:13), referring to the reward of the righteous in Paradise, not punishment. While numerous narrations, especially from Sunni sources, mention Zamharir and its characteristics, most are weak in their chain of transmission and problematic in content. Even assuming their authenticity, no evidence supports the notion of Zamharir as a specifically cold place of torment for sinners, let alone exclusively for Sayyids. At most, narrations describe it as a cold place of punishment in general. Ultimately, this popular belief contradicts religious teachings and reason, as Quranic verses concerning punishment are general and inclusive of all individuals.

کلیدواژه‌ها English

Qur'an
Hadith
Zamharir
torment
Sadat

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 27 مهر 1405