قرآن پژوهی
مریم علیزاده؛ زری پیشگر؛ فاطمه رفسنجانی
چکیده
استناد به قرائن کلام، برای فهم مقصود خداوند درتفسیر قرآن کریم، یکی از مبانی مهم تفسیری محسوب میشود. سیاق سخن به عنوان قرینه لفظی متصل در کشف معنای صحیح آیات، کاربرد وسیعی دارد که در صورت غفلت از آن، برداشت تفسیری با ادعاهای نادرست همراه خواهد بود. تفسیر علامه طباطبایی به دلیل روش قرآن به قرآن، از سیاق در کاربرد وسیع آن بهره برده ...
بیشتر
استناد به قرائن کلام، برای فهم مقصود خداوند درتفسیر قرآن کریم، یکی از مبانی مهم تفسیری محسوب میشود. سیاق سخن به عنوان قرینه لفظی متصل در کشف معنای صحیح آیات، کاربرد وسیعی دارد که در صورت غفلت از آن، برداشت تفسیری با ادعاهای نادرست همراه خواهد بود. تفسیر علامه طباطبایی به دلیل روش قرآن به قرآن، از سیاق در کاربرد وسیع آن بهره برده است. وی در تعیین وقوع نسخ در آیات نیز به قرائن کلام به خصوص سیاق توجه ویژه داشته و در این راستا به نقد دیدگاههای صاحبنظران در این باره پرداخته است. نوشتار پیشرو با روش توصیفی -تحلیلی به نقش سیاق در تعیین نسخ در محدوده سوره بقره پرداخته و به این نتیجه دست یافته است که سیاق در برخی موارد در تعیین وقوع نسخ در این سوره به عنوان قرینه متصل به کار میرود. در برخی موارد نیز، سیاق نقش سلبی داشته و ادعای برخی از قرآنپژوهان برای اثبات نسخ در این آیات، از طریق سیاق قابل انکار است.
قرآن پژوهی
مهدی عبادی؛ محمد مختاری
چکیده
یکی از آیاتی که تفسیر آن محل اختلاف مفسّران بوده عبارت «و عَلَی الَّذینَ یُطیقونَه» در آیه 184 سوره بقره است. نظر به آنکه فعل «یُطیقونه» در این آیه مثبت بکار رفته، مفسّران را در فهم عبارت مذکور دچار چالش نموده است. نوشتار حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته، در صدد است تا با گذاری به سیر تطوّر فهم این آیه در اندیشه مفسّران، ...
بیشتر
یکی از آیاتی که تفسیر آن محل اختلاف مفسّران بوده عبارت «و عَلَی الَّذینَ یُطیقونَه» در آیه 184 سوره بقره است. نظر به آنکه فعل «یُطیقونه» در این آیه مثبت بکار رفته، مفسّران را در فهم عبارت مذکور دچار چالش نموده است. نوشتار حاضر که با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته، در صدد است تا با گذاری به سیر تطوّر فهم این آیه در اندیشه مفسّران، زمینهی فهم دقیق تر آیه را فراهم آورده و دادههای لازم جهت داوری صحیح پیرامون شروط و استثنائات روزه در قرآن را بازیابی کند. با بررسیهای انجام شده در این تحقیق روشن شد که بر حسب سیر زمانی از قرن اول تا عصر حاضر، به ترتیب سیر فهم مفسّران، مباحثی همچون؛ اختلاف قرائت، فرضیه نسخ، در تقدیر گرفتن حرف نفی یا فعل «کانوا»، بیان مصادیق «یُطیقونَه» و تبیین معنای دقیق این ماده در آیه مورد بحث بوده است. از میان این دیدگاهها، تلاش مفسّران اخیر در قرن چهاردهم و پانزدهم در فهم آیه به برداشت صحیح از آیه کمک شایانی کرده است. این تلاشها از طریق کشف حقیقت معنایی «یُطیقونَه» بوده که به مقارنت قید مشقّت در ماده «یُطیقونَه» انجامیده و در نظّرات مفسرانی از صحابه همچون ابن عباس هم بدان اشاره شده است.
