قرآن پژوهی
1. برهان افول :احتجاج ابراهیم علیه السلام بر توحید ربوبی

محسن میری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.19491.1275

چکیده
  د ر طول تاریخ، محوری ترین موضوعی که انبیای الهی کوشیده اند مردم را به سوی آن سوق دهند اصل توحید و نفی شرک بوده است.از جمله این تلاش ها، رویکرد های استدلالی و عقلانی حضرت ابراهیم علیه السلام است که در قرآن کریم منعکس شده است. وی در مواجهه فکری با مشرکان زمان خود برای نفی ربوبیت ستارگان و ماه و ... و اثبات توحید ربوبی ، از برهان بهره می گیرد.از ...  بیشتر

قرآن پژوهی
2. نقد و بررسی ترجمه‌های مشهور معاصر بر اساس تجزیه به آحاد واژگان بر اساس هفت واژه از قرآن کریم

محمد شریفی؛ هوشنگ بیگی یارولی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.14644.1191

چکیده
  چکیده ترجمه، بازسازی یک کلام در زبان دیگر است، به طوری که تمام معانی و مقاصد صاحب کلام در زبان مقصد بازگو گردد. از این رو، متن ترجمه، آیینه تمام نمای متن اصلی است. مهم‌تریم مسأله در ترجمه، رعایت اصلی است که مترجم برای جایگزنی معادل واژه‌ها باید در دستور کار خود قرار دهد؛ به طوری که متن ترجمه، برابر و همسان متن مبدأ باشد. توجه به مؤلفه‌های ...  بیشتر

قرآن پژوهی
3. بررسی و تحلیل مفهوم قصـر در سوره نجم

حسن مجیدی؛ پروین تیموری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.7652

چکیده
  در قرآن کریم آیات بسیاری در قالب قصر بیان شده است، اسلوب قصر و حصر از بابهای مهم علم معانی در میان اقسام علم بلاغت می باشد قرآن کریم این آرایه ادبی را با روش‌های گوناگون به کار گرفته است. این پژوهش با روش کتابخانه ای به بررسی شیوه های مهم قصر و راه های آن و تقسیمات مختلف آن اعم از قصر موصوف صفت بر حقیقتی و اضافی و بالعکس و تقسیم آن براساس ...  بیشتر

قرآن پژوهی
4. تفسیر تطبیقی آیه 21 سوره روم و رویکردهای آن

حمیده شورگشتی؛ محمدعلی رضایی اصفهانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.16721.1216

چکیده
  از آنجا که خداوند حکیم قرآن را به عنوان چراغ راه بندگانش نازل فرموده تا ایشان با تمسّک به این گوهر عظیم راه سعادت و کمال خود را طی کنند، لذا شایسته است تا هرچه بیشتر و بهتر در راه رسیدن به این هدف، از ژرفای آیات این کتاب الهی پرده برداشته شود. یکی از مسائلی که در این کتاب نورانی به آن پرداخته شده بحث سنّت های الهی است. یکی از سنّت های مطرح ...  بیشتر

قرآن پژوهی
5. سیر استکمالی انسان در تفسیر عرفانی امام خمینی (ره) و آیت الله جوادی آملی (حفظه الله)

الهه هادیان رسنانی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 04 مرداد 1396

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2017.5201.1046

چکیده
  در این تحقیق به روش مطالعه توصیفی – تحلیلی، به این سوال پاسخ داده می شود که چه مولفه هایی بر کمال علمی و عملی انسان تاثیر نهاده و موجب می شود تا از فرصت زندگی در این دنیا که بهترین و بلکه تنها زمان برای برای رشد و پرورش روح است استفاده نماید ؟ و راهکارهای قرآن و عرفان درباره این مسئله چیست ؟ پس از گردآوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و ...  بیشتر

قرآن پژوهی
6. تحلیل شیوه‌ها و کارکردهای عبرت دهی در تربیت اسلامی و راه‌کارهای برون رفت از آسیب‌های آن از منظر قرآن و حدیث

کریم علی محمدی؛ عبدالمجید علیمحمدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 19 مهر 1400

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2021.45706.1558

چکیده
  اهتمام به عبرت دهی، پرهیز از کلی گویی و ذکر مصادیق عینی برای تبیین حقائق الهی، از شیوه‌های رایج قرآن کریم است. قرآن کریم، به عنوان کتاب هدایت و رهانیدن بشر از انحطاط اخلاقی، تربیت دینی را عامل رهایی بشر از تاریکی‌های جهل، معرفی می‌کند و نه تنها سرگذشت پیشینیان بلکه هر آنچه پیرامون انسان قرار دارد را مایه عبرت معرفی می‌کند تا صاحبان ...  بیشتر

قرآن پژوهی
7. بازخوانی انتقادی آرای ژیلیو در اعتبارسنجی تفسیر روایی سدة نخست هجری

حسن رضایی هفتادر؛ صفر نصیریان؛ حسین علوی مهر

دوره 9، شماره 32 ، مهر 1397، ، صفحه 89-120

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.36646.1470

چکیده
  آغاز تفسیر از جمله مباحث مهمی است که در تاریخ تفسیر بدان توجه شده‌است. خاورپژوهان هم توجه ویژه‌ای به این مسئله دارند. قسمتی از مقالة «تفسیر در دوران صدر اسلام و سده‌های میانه» اثر ژیلیو، خاورپژوه معاصر، دربارة آغاز تفسیر و اعتبارسنجی آن است. در این اثر، ژیلیو پیشینة تفسیر روایی دورة نخستین را به طور ویژه بررسی کرده‌است. از دیدگاه ...  بیشتر

قرآن پژوهی
8. تحلیلی بر حکم جمع‌خوانی قرآن در دیدگاه سلفیان تکفیری

حمزه علی بهرامی

دوره 9، شماره 32 ، مهر 1397، ، صفحه 147-171

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.26588.1362

چکیده
  در منابع دینی شیعه و سنی، سفارش‌های فراوانی برای قرائت قرآن با ترتیل و صدای بلند وارد شده‌است. پیرو همین توصیه‌ها در جوامع اسلامی، قرائت‌های فردی و دسته‌جمعی مرسوم بود و هست. قرائت فردی قرآن به اجماع مسلمانان جایز و سنت است. اما در این میان، سلفیان تکفیری به عنوان فرقه‌ای از فرق اسلامی، راهی متفاوت‌تر از دیگر فرق امت در پیش گرفته‌اند. ...  بیشتر

قرآن پژوهی
9. آسیب‌شناسی استفاده از صنعت تضمین در ترجمه‌های فارسی قرآن

صدیقه موسوی کیانی؛ سید محمود طیب حسینی

دوره 9، شماره 31 ، تیر 1397، ، صفحه 49-78

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.12206.1140

چکیده
  قرآن کریم معجزه جاودان ادب و بلاغت است. در مباحث بلاغی، ایجاز از اهمیت خاصی برخوردار است. تضمین نوعی از ایجاز است که کلمه، ضمن حفظ معنای خود، به شیوه استعمالِ کلمه دیگر ازنظر تعدّی و لزوم به‌کاررفته و معنای آن کلمه را نیز به معنای خود اضافه می‎کند و به این ترتیب به شکلی موجز بر هر دو معنا دلالت می‌کند. تضمین از نوع حقیقت است نه مجاز، ...  بیشتر

قرآن پژوهی
10. تأثیر اختلاف قرائات در تفسیر و فهم برخی از آیات سوره بقره

طاهره محسنی؛ خدیجه احمدی بیغش

دوره 9، شماره 31 ، تیر 1397، ، صفحه 101-122

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.18026.1237

چکیده
  یکى از علومی که در فهم، ترجمه و تفسیر کلام الهى تأثیر مستقیم دارد، «علم قرائات قرآن کریم» است. به همین سبب، این علم از دیرباز، موردتوجه مفسران قرآن بوده و تلاش جمعىِ ایشان بر این بوده که با توجه به قرائت‌های مختلف و تأثیر دادن آن‌ها در فهم قرآن، بتوان بهترین برداشت را مطابق قرائت مقبول عرضه نمود. همین اثرگذارى، در تفسیر نیز خود ...  بیشتر

قرآن پژوهی
11. تحلیل و بررسی انسجام در قرآن کریم و تفاوت آن در دیگر متون ادبی عربی

زهره قربانی مادوانی

دوره 9، شماره 30 ، فروردین 1397، ، صفحه 83-100

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.25297.1347

چکیده
  ا انسجام از جمله علومی است که مختص به قرآن کریم می‌باشد و علما برای آن اهمیت زیادی قائل شده‌اند؛ و انواع متفاوت آن را از قرآن کریم استخراج کرده‌اند. ابوالعلاء معری به تأثیر از آن دو نوع از انواع انسجام را در نثر خود به‎کار برده است؛ بنابراین آنچه از انسجام در کتاب معری دیده می‌شود ابداع نیست بلکه تقلیدی محض از قرآن کریم می‌باشد. ...  بیشتر

قرآن پژوهی
12. تحلیلی بر آرایۀ انسان ‎انگاری در قرآن

بهجت السادات حجازی

دوره 9، شماره 30 ، فروردین 1397، ، صفحه 141-162

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.25292.1346

چکیده
  توجّه بیشتر پژوهشگران حوزه بلاغت قرآن به رابطۀ وجوه ادبی و مذهبی این کتاب مقدس آسمانی و سازگاری یا عدم سازگاری این وجوه باهم معطوف شده است. قرآن در جایگاه معجزۀ ختمیّه از یک سو منشاء شکوفایی بلاغت ادبی در زبان فارسی بوده است و از سوی دیگر به لحاظ ادبی نیز تقلید ناپذیر می‌باشد. از‎این‎‎رو دقیقاً نمونه‌های آرایه‌های ادبی چون تشبیه، ...  بیشتر

قرآن پژوهی
13. مفهوم‌شناسی «شفاعت» از منظر آیات و روایات و تحلیل دیدگاه علامه طباطبائی (با تکیه بر المیزان) و برخی از متفکران

محمدحسین بیات

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 7-30

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.30204.1411

چکیده
  «شفاعت» به معنی «واسطه‌گری برای آمرزش گناه گناهکاران»، پیوسته مورد توجه فرقه‌های گوناگون اسلامی بوده‌است. اگر شفاعت به معنایی که در اذهان مردم است، در دستگاه الهی وجود داشته باشد، هم با عدل الهی در تعارض است، هم موجب نقض قوانین الهی می‌شود. از سوی دیگر، خداوند رحمان در قرآن مجید در آیات 48 و 123 سورة بقره، شفاعت زر و زور ...  بیشتر

قرآن پژوهی
14. بررسی دیدگاه‌ها دربارة نظم قرآن

عیسی علیزاده منامن؛ فرزاد دهقانی؛ سروش شهریاری نسب

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 31-56

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.18387.1246

چکیده
  علما در مطالعة نظم قرآن به عنوان یک بحث اعجازین آن اتفاق نظر ندارند. متقدمان نظم را در معنای لغوی، نحوی و بلاغی دانسته‌اند و به صرف و نحو محدود کرده‌اند، اما متأخران آن را با اضافه کردن اسلوبیه و تناسب گسترش داده‌اند و به اتحاد کلّ سوره و در انتها، کلّ قرآن پرداخته‌اند. در این راستا، مخالفان و موافقان در حین بحث از اعجاز قرآن به بحث ...  بیشتر

قرآن پژوهی
15. کارکرد طرحواره‌های تصویری در مفاهیم تربیت اخلاقی قرآن

سیده فاطمه سلیمی؛ زهرا علی نتاج

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 57-85

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.17889.1235

چکیده
  از جمله سازوکارهای شناختی در حوزة معناشناسی ‌شناختی، «طرحوارة تصویری» است که ساختی مفهومی و زیربنایی استعاری دارد. این شکل از مفهوم‌سازی از معانی نوین کدگشایی می‌نماید و بر مراد اصلی متن می‌افزاید. در فرهنگ‌ قرآنی، مفهوم‌سازی مفاهیم ارزشی و ضد ارزشی تربیت اخلاقی، در قالب طرحواره‌های حجمی، حرکتی و قدرتی نمود یافته‌است. ...  بیشتر

قرآن پژوهی
16. ارزیابی و نقد ترجمة استعاره در ترجمه‌های فارسی معاصر قرآن

سید سجاد غلامی؛ علی حاجی خانی

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 87-132

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.14112.1177

چکیده
  بی‌شک قرآن کریم کتابی است مقدس که برای هدایت بشر نازل گشته تا راه و روش زندگی و نیل به کمال را به او نشان دهد و افزون بر این، کتابی است که فصیح‌ترین و بلیغ‌ترین اسلوب‌های بیانی در آن به‌کار رفته‌است. واضح است که تدقیق در این روش‌های بیانی در فهم و درک بهتر آیات قرآن بسیار مؤثراست؛ از جملة این روش‌ها که به‌وفور در قرآن به‌کار رفته، ...  بیشتر

قرآن پژوهی
17. نقد و بررسی شبهات مخالفان دربارۀ اِعراب کلماتی از قرآن

محمد شریفی؛ قاسم فائز

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 163-193

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.16595.1214

چکیده
  برخی از آیات قرآنی با قواعد مشهور علم نحو همخوانی ندارد. از‌این‌رو، نحوی‌ها در توجیه آن‌ها آرای گوناگونی اظهار کرده‌اند و همین امر سبب شده‌است که دشمنان اسلام اِعراب این کلمات را دستاویز قرار دهند و اعلام کنند این کتاب، آسمانی نیست و ساختۀ دست بشر است و ایرادهای نحوی فراوانی دارد. این مقاله به روش توصیفی‌ـ تحلیلی درصدد آن شد که ...  بیشتر

قرآن پژوهی
18. بازخوانی ماهیت نزول دفعی در تفسیر قرآن به قرآن

محمد پارسائیان

دوره 8، شماره 29 ، دی 1396، ، صفحه 195-225

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.9673.1104

چکیده
  کیفیت نزول و تجلی قرآن کریم از مسائل مهم در علوم قرآنی است که از همان ابتدای نزول قرآن مورد پرسش مسلمانان و یهودیان قرار گرفته‌است و آیاتی از قرآن کریم نیز برای تبیین این مسئله نازل شده‌است. اما در این بین، ظاهر برخی از آیات قرآن اثبات‌کنندة نوعی نزول دفعی برای آن در شب قدر است که این مسئله با برخی آیات دیگر و نیز مسلمات تاریخی سازگاری ...  بیشتر

قرآن پژوهی
19. رویکرد شناسی مفسرین در بهره گیری از عهدین در تفسیر قرآن

وحیده شهریاری؛ حسین خاکپور

دوره 8، شماره 28 ، مهر 1396، ، صفحه 7-33

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.13267.1162

چکیده
  هر یک از سه دین توحیدی (اسلام، یهودیت و مسیحیت) کتب مقدس خاص خود را دارند و کتاب‌های آسمانی از زمان آدم(ع) تا زمان پیامبر(ص) برنامة واحدی را ارائه داده‌اند که دعوت به توحید است. همچنین، این کتاب‌ها اصول و مشترکاتی دارند؛ به عنوان نمونه از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به ذکر داستان انبیاء اشاره کرد. بنابراین، مفسران قرآن کریم در تفسیرهایی ...  بیشتر

قرآن پژوهی
20. انگاره‌شناسی قرآن و نقش آن در تبیین جامعیت قرآن

محمدتقی دیاری بیدگلی؛ سید محمد تقی موسوی کراماتی

دوره 8، شماره 28 ، مهر 1396، ، صفحه 65-84

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.19606.1269

چکیده
  نوشتار حاضر به نقش انگاره‌های زبان‌شناختی قرآن در تکوین رهیافت‌های سه‌گانة فراحداکثری، حداقلی و حداکثری جامعیت قرآن پرداخته‌است. در این پژوهش، روشن می‌شود که چگونه انتخاب هر یک از آرائی که در این عرصه است، ساختاری متفاوت از موضوع جامعیت قرآن می‌آفریند. در ارزیابی‌هایی که میان انگاره‌های مختلف زبان‌شناختی همچون زبان رمزی، ...  بیشتر

قرآن پژوهی
21. بررسی تغییرناپذیرهای طبیعت و اسامی خاص در قرآن بر اساس طبقه‌بندی وینوگرادوف با تکیه بر ترجمة روسی کولی‌یف

مهنوش اسکندری

دوره 8، شماره 28 ، مهر 1396، ، صفحه 85-107

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2018.19001.1256

چکیده
  ترجمة متون دینی، به‌ویژه قرآن، یعنی کتابی که در فصاحت و بلاغت سرآمد تمام متون است، بسیار دشوار می‌باشد، حال اگر مترجم در برگردان این کتاب مقدس به تغییرناپذیرها برخورد کند، این کار پیچیده‌تر خواهد شد. مترجم باید پیش از ترجمه به شناخت و نحوة مواجهه با آن‌ها بپردازد؛ چراکه در صورت اتخاذ رویة نامناسب در ترجمه، از آنجاکه خوانندة روس ...  بیشتر

قرآن پژوهی
22. بررسی و نقد رویکرد تشبیهی ابن‌تیمیه در تفسیر صفات خداوند در قرآن کریم

سید حمیدرضا رئوف

دوره 8، شماره 28 ، مهر 1396، ، صفحه 109-132

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.22256.1309

چکیده
  موضوع شناخت خداوند و صفات او در قرآن، صورت‌های متعددی از تشبیه و تنزیه را بر مسلمین آشکار می‌کرد که فهم و توضیح آن، نگرش‌های کلامی تشبیهی و تنزیهی متقدم را پدید آورد. در این میان، رویکرد تشبیهی و موسوم به اهل‌ تشبیه از سدة اول اسلامی با تحولات متعددی همراه شد و پس از مقاتل‌بن سلیمان و محمدبن کرّام به ابن‌تیمیه رسید که نمایندة حنابله ...  بیشتر

قرآن پژوهی
23. تبیین مفهوم «صَدُّ عَنْ سبیل‌الله» در قرآن

سیده زینب رضوی‌کیا (بام‌زد)؛ راضیه اخلاقی

دوره 8، شماره 28 ، مهر 1396، ، صفحه 171-209

http://dx.doi.org/10.22054/ajsm.2019.12191.1139

چکیده
  «صدُّ عن سبیل‌الله» یکی از پرکاربردترین مفاهیم قرآنی است که به‌شدت در قرآن نهی شده‌است و شناخت تمام جوانب آن نیز منجر به بازشناسی بسیاری از معارف اسلامی می‌شود و ‌به‌رغم جایگاه تعیین‌کننده‌ای که در معارف قرآنی و اخلاقی و یا حتّی ارتباطی که با مباحث فقهی و کلامی دارد، چنان‌که باید و شاید، بازشناخته نشده‌است. «صدّ عَنْ ...  بیشتر